ဖဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အိၣ်သးတခါအဆၢကတီၢ်
နၤ မ့တမ့ၢ် ပှၤတဂၤဂၤလၢနသ့ၣ်ညါ မ့ၢ်အိၣ်လၢတၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးအလီၢ်အခဲအံၤန့ၣ်, ကိးပၢၤကီၢ်အခဲအံၤလၢ 000 တက့ၢ် နမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ် ပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဂၤန့ၣ်, နဃ့ထီၣ် 'Police' (ပၢၤကီၢ်) သ့, ဒီးဖဲနန့ၢ်တၢ်ဘျးစဲဒီးပၢၤကီၢ်လံန့ၣ်, ဖီၣ်ဃာ်လီတဲစိတၢ်ကိးဒီးခိးပှၤကကျဲၤန့ၢ်နၤပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဂၤအဂီၢ်တက့ၢ်.
ပာ်ခူသူၣ်လံာ်ကဘျံးအံၤ
နကထံၣ်ဘၣ်လၢ ပှၥ်ယဲၤသန့တခါအံၤ အိၣ်ဒီး “Hide this page” (ပာ်ခူသူၣ်လံာ်ကဘျံးအံၤ) တဃ့ၢ်သၣ်အလွဲၢ်/အဂီၤလၢအိၣ်ဖဲလံာ်ကဘျံးတဘျံးစုာ်စုာ် အစုထွဲအကနူၤတကပၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲနဆီၣ် “Hide this page” (ပာ်ခူသူၣ်လံာ်ကဘျံးအံၤ) အတၢ်ဆီၣ် မ့တမ့ၢ် ဆီၣ် Esc နီၣ်ပှီၢ် လၢအအိၣ်လၢနခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အဖီခိၣ်အခါ, အဝဲကအိးထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤ (The Bureau of Meteorology) ဖဲဝ့ဒိလံာ်က့အသီတဘျီအပူၤ တဘျီဃီလီၤ. လၢတၢ်အိးထီၣ်အသီ (window/tab) အံၤအပူၤ, နဆီၣ်က့ၤ "back" ဒီးက့ၤကဒါက့ၤဆူ WA.gov.au ပှၥ်ယဲၤအအိၣ်တသ့ဘၣ်.
*ဝံသးစူၤသ့ၣ်ညါဘၣ် - ၀့ဒိတဲးဘ်လၢအလီၢ်လံၤ လၢအအိၣ်ဒီး WA.gov.au ပှၥ်ယဲၤန့ၣ် ကအိးထီၣ်စ့ၢ်ကီး The Bureau of Meteorology ဒီးလၢတဲးဘ်အံၤအပူၤ နဆီၣ်က့ၤကဒါက့ၤဆူ WA.gov.au ပှၥ်ယဲၤသ့လီၤ.* အရ့ဒိၣ်လၢတၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်မၤဆှဲမၤပျီကွံာ်အ့ထၢၣ်နဲးသန့ထံးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢညါတဖၣ်ထီဘိ ဒ်သိးကပၥ်ခူသူၣ်ဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်နီတဘျီဘျီဘၣ်. မုၣ်ခွါတၢ်အိၣ်သး, သွံၣ်ထံး, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ, လုၢ်လၢ်ထူသနူအတၢ်အိၣ်သး မ့တမ့ၢ် တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်အကလုာ် မ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ဂ့ၤန့ၣ်အတွးတအိၣ်ဘၣ်, နအိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကအိၣ်မူဘၣ် ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး ဒီး တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးန့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးန့ၣ် တလိၣ်မ့ၢ်ထဲ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးလၢနီၢ်ခိတကပၤဘၣ်. မ့ၢ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းတဖၣ်လၢအသူတၢ်မၤဆူၣ်မၤနၢၤ, တၢ်ဖီၣ်ဃံးမ့တမ့ၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢပှၤအဂၤတဂၤအဂီၢ်, လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအပူၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်သးတံၢ်သးဘူးအတၢ်ရ့လိာ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ် ညီနုၢ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်မၤတရီတပါတၢ်အသကဲာ်ပ၀းအက့ၢ်အဂီၤလီၤဆီတဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်လၢပှၤတဂၤ သူဝဲလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ် ယံာ်ယံာ် ဒ်သိးကပၢဆှၢ ဒီး မၤဆူးမၤဆါ ပှၤတဂၤ, ဒီး ညီနုၢ် ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်မၤဆူၣ်မၤနၢၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်မၤဃံးန့ၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်.
တၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်မၤဃံးန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤတဂၤသူတၢ်သကဲာ်ပ၀းလၢအမၤဆူၣ်တၢ်အက့ၢ်အဂီၤလၢကဒုးကဲထီၣ်ပှၤတဂၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ပျံၤဒီးဟံးန့ၢ်ကွံာ်အတၢ်သဘျ့ဒီးအတၢ်သ့ဆၢထၢၣ်လၢအကစၢ်အခီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအသူတၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်မၤဃံးသူ၀ဲဒၣ်တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးအသကဲာ်ပ၀းတဘျုးမံၤလၢကပၢၤဃာ်တၢ်စိ တၢ်ကမီၤဒီးတၢ်ဖီၣ်ဃံးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤတရီတပါ, တၢ်လူၤကွၢ်စူၣ်တၢ်ဒီးတၢ်မၤတံာ်တာ်တၢ်,ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤတရီတပါဒီးတၢ်ပာ်လီၤဖျီၣ်ဒုးအိၣ်စီၤစုၤတၢ်,သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်ဆိကမးအတၢ်မၤတရီတပါ, သးဂ့ၢ်၀ီအတၢ်မၤတရီတပါ,သွံၣ်ထံးမ့တမ့ၢ်တၢ်ဒံၣ်ထီၣ်ဖိထီၣ်အတၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်မၤဃံးဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢအဒိးသန့ၤထီၣ်လၢလၤကပီၤအဖီခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်သဲစး လၢကီၢ်အီးစတြ့လယါအပူၤလီၤ (လံာ်ကျိၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤလၢ အပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ကတိၤလၢတၢ်ကျိးထံအီၤလၢအကလုၢ် လၢကျိာ်အဂၤတနီၤလၢ တမ့ၢ်ထဲအဲကလံးကျိာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ).
မ့ၢ်ပှၤတဂၤဂၤ သူနလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ, တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃုဖံးဃုမၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်နုာ်လီၤကီၢ်အတၢ်ပျဲအတၢ်အိၣ်သး ဒ်သိးကပၢဆှၢနၤ ဒ်လဲၣ်
ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ် ကဲထီၣ်အသးဒီးပှၤကိးဂၤဒဲး, လၢလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကိးမံၤဒဲးအပူၤသ့လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး ပၣ်ဃုာ် -
- သူနဘံစါအတၢ်အိၣ်သးဒ်သိးကပၢၤဆူၣ်နၤ ဒီးမၤပျံၤနၤလၢကဆှၢက့ၤနၤဆူနထံကီၢ်သ့လီၤ.
- တြီနၤလၢကမၤလိအဲကလံးကျိာ်သ့လီၤ.
- မၤလီၤဖးနၤလၢ တံၤသကိး, ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီးပှၤလၢအကတိၤနကျိာ်တဖၣ်အအိၣ်သ့လီၤ.
- ဆီၣ်သနံးနၤလၢနကဖျီနသးမ့တမ့ၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလၢအထီဒါနတၢ်ဘၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
- မၤဟးဂီၤကွံာ် နလံာ်ခီကီၢ်မ့တမ့ၢ် လံာ်တီလံာ်မီအကါဒိၣ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်သ့လီၤ.
- တြီနကျဲလၢနကဒိးန့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢနကစၢ်အကျိာ်အပူၤသ့လီၤ.
- ဒုးအိၣ်စီၤစုၤနၤယံၤဒီးနပှၤတဝၢဒီးနတၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့လီၤ.
- တၢ်ပၢဆှၢ နကအိၣ်ဒီးဖိ မ့တမ့ၢ် တအိၣ်ဒီးဖိဘၣ်န့ၣ်သ့လီၤ.
- မၤဆါနၤ မ့တမ့ၢ် နဖိတဖၣ် ဒီးစံးလၢ နလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤမ့တမ့ၢ် နတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ ပျဲအီၤအဃိသ့လီၤ.
- မၤပျံၤမၤဖုးနဟံၣ်ဖိဃီဖိ မ့တမ့ၢ် နသကိးတဖၣ် လၢအအိၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်သ့၀ဲ.
တၢ်လၢလာ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်သံကွၢ်တနီၤလၢ ကဘၣ်ဆိကမိၣ် ဒ်သိးကမၤစၢၤပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ပနီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် ဒီးတၢ်ပနီၣ်အဒိအတဲာ်တနီၤ ဘၣ်ဃးဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်လီၤ-
- နဘၣ်ပလီၢ်သးလၢ နတၢ်ကတိၤ မ့တမ့ၢ် နတၢ်မၤ ဒ်သိးပှၤတဂၤဂၤ အသးသုတဒိၣ်ထီၣ်မ့တမ့ၢ်သးအုးဘၣ်န့ၣ်ဧါ.
- အဝဲသ့ၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးတြီဃာ်နၤ လၢနကထံၣ်ဘၣ် နသကိးတဖၣ် ဒီးနဟံၣ်ဖိဃီဖိဧါ.
- မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤဒ်သိးနသုတနာ်လီၤနသးတဂ့ၤမ့တမ့ၢ်သံကွၢ်တၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ်ဒီးနၤန့ၣ်ဧါ.
- အဝဲသ့ၣ်မၤတံၥ်တၥ်နၤဃုၥ်ဒီးတၢ်ဆှၢတၢ်ကစီၣ်ဒီးကိးလီတဲစိလၢဒီတနံၤန့ၣ်ဧါ.
ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ်ဃး တၢ်သ့ၣ်ညါကွၢ်နီၣ် မ့ၢ်နၤ မ့တမ့ၢ် ပှၤတဂၤဂၤလၢနပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤအီၤ တူၢ်ဘၣ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးလၢအ ခဲအံၤအိၣ်ထဲ အဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ)။
မ့ၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါကွၢ်နီၣ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး ဒ်လဲၣ်
တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ တံၤသကိးဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်
သကိး မ့တမ့ၢ် ပှၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် တအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢကတဲဖျါထီၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်ဘၣ်သနာ်က့ ဘၣ်တဘၣ်တၢ်ပနီၣ်လၢတၢ်လဲၤကမၣ်အသးတမံၤမံၤကအိၣ်ဖျါထီၣ်လီၤ. ဖဲတံၤသကိး မ့တမ့ၢ် ပှၤလၢနအဲၣ်အီၤတဂၤမ့ၢ်တဲဘၣ်နၤဒီးအတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီန့ၣ်အကါဒိၣ်လၢနကသူကျဲလၢအပူၤဖျဲးဒီးတစံၣ်ညီၣ်ဆၢတဲာ်တၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒိကနၣ်, ဒီးဟ့ၣ်အခွဲးလၢ ပှၤတဂၤန့ၣ် ကဃုထၢတၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးတဲဖျါထီၣ် ဒီးဆၢတဲာ်တၢ်လၢအကမၤ၀ဲဒၣ်ဆူညါန့ၣ်တက့ၢ်.
တၢ်ဂ့ၢ်အရ့ဒိၣ်လၢကဘၣ်သ့ၣ်ညါတဖၣ်
- ကျိာ်လၢနကတိၤအီၤန့ၣ်တဘၣ်ပာ်ကတီၢ်နၤလၢနကမၤန့ၢ်တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒီး ပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲလၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်လီၤ. ကွၢ်တၢ်မၤစၢၤ ဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲ လၢလၢလာ် ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်အဂီၢ်တက့ၢ်.
- တၢ်ဖျီဆူၣ် ဒီးတၢ်ဖျီဆူၣ်ဖိသၣ်သးနံၣ်တပှဲၤဒံးတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်သဲးစးလၢ ကီၢ်အီးစတြ့လယါ အပူၤလီၤ. မ့ၢ်တအဲၣ်ဒိးဘၣ်ဒီး မတဂၤမးတၢ်တဘၣ်မၤဆူၣ်အီၤလၢ ကဖျီအသးဘၣ်. လဲၤအိၣ်သကိးပီၢ်ရီထီရီၤအဝဲၤဒၢး (Attorney-General’s Department) အပှာ်ယဲၤ ဒီးဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဖျီဆူၣ် ဒီးတၢ်မၤစၢၤတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လၢ ကျိာ်အါမံၤအပူၤ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤလၢ ခဲအံၤအိၣ်ထဲ အဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ).
- တၢ်မၤတရီတပါဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢမါ၀ၤတဂၤဂၤမ့တမ့ၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဂၤဂၤမၤအီၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်သဲးစးလီၤ. တၢ်မၢဆူၣ်နၤလၢနကမံဃုာ်ပှၤတဂၤဖဲနသးမ့ၢ်တပၣ်,ဖဲမ့ၢ်ဖျီအသးအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်မၤကမၣ်သဲစးလီၤ.
- တၢ်မၤအၢမၤသီဖိသၣ်န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်မၤအၢမၤသီလၢ နီၢ်ခိ, နီၢ်သး, တၢ်တူၢ်ဘၣ် ဒီးတၢ်မံဃုာ်တဖၣ်လီၤ။ တၢ်ဒုးထံၣ်ဖိသၣ်တဂၤဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်မၤတရီတပါဖိသၣ်တကလုာ်လီၤ. နမ့ၢ်နာ်လၢ ဖိသၣ်တဂၤ အိၣ်လၢတကီၢ်ခါတၢ်လီၤပျံၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်အိၣ်သးလၢ အလီၤပျံၤလၢအသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်, ဆဲးကျိး မုၢ်နုာ်အီးစတြ့လယါ ပၢၤကီၢ် (Western Australia Police Force) တဘျီဃီ ခီဖျိ တၢ်ဆီၣ်လီၤ 000 န့ၣ်တက့ၢ်. နမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ် ပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဂၤန့ၣ်, နဃ့ထီၣ် 'Police' (ပၢၤကီၢ်) သ့, ဒီးဖဲနန့ၢ်တၢ်ဘျးစဲဒီးပၢၤကီၢ်လံန့ၣ်, ဖီၣ်ဃာ်လီတဲစိတၢ်ကိးဒီးခိးပှၤကကျဲၤန့ၢ်နၤပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဂၤအဂီၢ်တက့ၢ်. ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဃးဖိသၣ်အတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤန့ၣ်(ဒီးတလိၣ်ဘၣ်ဒံး ပၢၤကီၢ်အတၢ်မၤစၢၤန့ၣ်), ဝံသးစူၤဆဲးကျိး Department of Communities လၢ 1800 273 889 တက့ၢ်. မ့တမ့ၢ် နမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်ကတိၤကျိးထံတဂၤဒီး, ကိး 131 450 ဒီးဃ့တၢ်ဆဲးကျိးဆူ Department of Communities WA တက့ၢ်.
- တံၤသကိးအိၣ်ဃုာ်တဂၤ,ဟံၣ်ဖိဃီဖိမ့တမ့ၢ်ပှၤအဂၤလၢပှၤတ၀ၢအပူၤမၤပျံၤနၤဒီးနတၢ်နုာ်လီၤကီၢ်အတၢ်ပျဲအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်တသ့ဘၣ်. ဖဲနမ့ၢ်ဖီၣ်ဃာ်တစိၢ်တလီၢ်တံၤသကိးအိၣ်ဃုာ်အတၢ်နုာ်လီၤကီၢ်အတၢ်ပျဲ (subclass 309 မ့တမ့ၢ် 820) မ့တမ့ၢ် တၢ်နုာ်လီၤကီၢ်အတၢ်ပျဲလၢကဖျီအသးအဂီၢ် (subclass 300) ဒီးနမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး, ဒီးနတၢ်ရ့လိာ်သး မ့ၢ်ပတုာ်ကွံာ်လံန့ၣ်, နဃ့တၢ်အခွဲးလၢ ကအိၣ်တၢ်လၢ အီးစတြ့လယါအပူၤ လၢနနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်နဲ သ့ဝဲလီၤ. ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ်ဃး ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးတံၤသကိးအိၣ်ဃုာ်တၢ်နုာ်လီၤကီၢ်အတၢ်ပျဲတဖၣ် ဖဲ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်၀ီအ၀ဲၤကျိၤ (Department of Home Affairs) အပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤတခါ လၢခဲအံၤအိၣ်ထဲဒီး အဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ).
တၢ်နိးတၢ်ဘျးတဖၣ်လၢနကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်အီၤ
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်နကထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးလၢအလီၤဆီတဖၣ်, ဒ်သိးအမ့ၢ်-
- ကျိာ်ဒီးတၢ်ဆဲးကျိးအတၢ်တြီမၤတံာ်တၥ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
- တၢ်ပျံၤတၢ်ကွၢ်တလီၤ
- တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤသးဒီးတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲနုာ်လီၤထံကီၢ်ဂ့ၢ်၀ီန့ၣ်လီၤ.
- အိၣ်ဒီးတၢ်လဲၤခီဖျိလၢအကဲတၢ်လီၤပျံၤဒီးတၢ်မၤတရီတပါတချုးတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃုဖံးဃုမၤန့ၣ်လီၤ.
- ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ပှၤတ၀ၢအတၢ်ဆီၣ်ထွဲဆံးစှၤန့ၣ်လီၤ.
- ကျိၣ်စ့အတၢ်ဆီၣ်ထွဲဆံးစှၤန့ၣ်လီၤ.
- တၢ်နၢ်ပၢၢ် ဘၣ်ဃးဒီးသနူ ဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ် လၢအဟ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤ ဒီး တၢ်ဒီသဒၢအကျိၤအကျဲ န့ၣ်ဆံးစှၤန့ၣ်လီၤ.
- အိၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်သးလၢ ကဘၣ်တူၢ်လိာ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤစၢၤဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲလၢနဂီၢ်
နမ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်, အရ့ဒိၣ်လၢနကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအံၤတမ့ၢ်နတၢ်ကမၣ်နီတဘျီဘၣ်. နအိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ နကတူၢ်ဘၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢအဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢအဖိးမံဒီးလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤ.
တၢ်မၤစၢၤတဖၣ် ဒီး တၢ်ကွဲးကဲဘျုးလၢတၢ်ကွဲးကျိးထံအီၤတဖၣ်
- ဆဲးလၤပၥ်ဖှိၣ်ပိာ်မုၣ်အတၢ်ကတိၤခဲးတၢ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲတခါအံၤကလဲၤစိာ်နၤဆူလံာ်ကဘျံးပၤလၢခဲအံၤအိၣ်ထဲအဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိယန့ၣ်လီၤ) - ဆီၣ်သခူထီၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးဘၣ်ထွဲဒီးပိာ်မုၣ်လၢအအိၣ်ဟဲလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃုဖံးဃုမၤ, ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမ့တမ့ၢ်လုၢ်လၢ်ဒီးကျိာ်အါမးအတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤစၢၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲလၢ Rockingham/Fremantle, Gosnells, Mirrabooka ဒီး Northbridge န့ၣ်လီၤ. လီတဲစိ - (၀၈) ၉၃၂၈ ၁၂၀၀.
- Ishar ဆဲးလၤပၥ်ဖှိၣ်ပိၥ်မုၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤစၢၤ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤကလဲၤစိာ်နၤဆူလံာ်ကဘျံးပၤလၢခဲအံၤအိၣ်ထဲအဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ) - ဟ့ၣ်လီၤတၢ်မၤစၢၤလၢအပၣ်ဃုာ်တၢ်ခဲလၢာ်ဆူပှၤပိာ်မုၣ်လၢအဟဲလၢတၢ်အိၣ်မူအကလုာ်ကလုာ်ဒီးတၢ်ဆဲးထံးအါမံၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. လီတဲစိ - (၀၈) ၉၃၄၅ ၅၃၃၅.
- WA ဆဲးလၤပၥ်ဖှိၣ်တၢ်မၤစၢၤဝဲၤဒၢး - ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီးတၢ်မၤစၢၤအါမံၤဆူပှၤလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃုဖံးဃုမၤ, ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂီၢ်လီၤ. လီတဲစိ - (၀၈) ၉၃၂၈ ၂၆၉၉.
- Centrelink – ဆဲးလၤပၥ်ဖှိၣ်ဒီးကျိာ်အါမံၤတၢ်မၤစၢၤ - တဲသကိးတၢ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအသ့ကျိာ်ခံမံၤ ဘၣ်ဃးဒီး Centrelink တၢ်ဟ့ၣ်ဘူးလဲဒီးတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. လီတဲစိ - ၁၃၁ ၂၀၂ (မုၢ်ဆၣ်တုၤမုၢ်ဖီဖး, ဂီၤ ၈ နၣ်ရံၣ် တုၤ ဟါ ၅ နၣ်ရံၣ်).
- Kin Advocacy - ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲဆူပှၤလၢအအိၣ်ဟဲလၢတၢ်အိၣ်သးအါမံၤလၢအအိၣ်မူဒီးသးနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤတလၢတပှဲၤတဆူၣ်တချ့, အဟံၣ်ဖိဃီဖိ, ဒီးပှၤကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. လီတဲစိ - (၀၈) ၉၃၈၈ ၇၄၅၅, လီတဲစိလၢတလၢၥ်စ့- ၁၈၀၀ ၆၅၉ ၉၂၁.
- ဟံၣ်ဖိဃီဖိ တၢ်ပူၤဖျဲး အလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢခဲအံၤ အိၣ်ထဲ အဲကလံးကျိာ် တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ)- ဂံၢ်ထံးတၢ်မၤစၢၤတခါအံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ခီဖျိအီးစတြ့လယါပဒိၣ်အဝဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲဒီးပှၤဂ့ၢ်၀ီအတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဘၣ်ဃးဒီး အီးစတြ့လယါ အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ လၢအဘၣ်ဃးဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး, သွံၣ်ထံးတၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးဒီးတၢ်ဖျီဆူၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကမၤစှၤလီၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးထီဒါပိာ်မုၣ်လၢအဟဲလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃုဖံးဃုမၤအတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်, ခီဖျိတၢ်မၤလီၤတံၢ်အ၀ဲသ့ၣ်နၢ်ပၢၢ်အခွဲးယာ်ဒီးဖဲအလီၢ်မ့ၢ်အိၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲဖဲမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဘိၣ်အံၤ ပၣ်ဃုာ်ဒီး လံာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ အါမံၤ, လၢတၢ်ကွဲးကျိးထံအီၤ လၢကျိာ်အါန့ၢ် ၄၀ ကျိာ်န့ၣ်လီၤ.
ဆဲးကျိးတၢ်မၤစၢၤအလီတဲစိတဖၣ်
ကတိၤတၢ်ဒီးသရၣ်သရၣ်မုၣ်တၢၣ်ပီၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ်လၢအန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သိၣ်လိတဖၣ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲဒီးတဲသကိးနတၢ်ဃုထၢတဖၣ်တက့ၢ်. နသးမ့ၢ်တနၢၤလၢနကကတိၤအဲကလံးအကျိာ်န့ၣ်ပှၤကတိၤကျိးထံတၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတလိၣ်ဟ့ၣ်အပှ့ၤဘၣ်. ဆဲးကျိး တၢ်ကျိးထံဒီးတၢ်ကတိၤကျိးထံအတၢ်မၤစၢၤ (Translating and Interpreting Service) လၢ ၁၃ ၁၄ ၅၀ ဒီး အဝဲသ့ၣ် ကဘျးစဲန့ၢ်နၤဒီးတၢ်မၤစၢၤလၢနဃုထၢအီၤဒီးကတိၤကျိးထံန့ၢ်နၤတၢ်လီၤ. နမ့ၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢ နလီတဲစိဘၣ်တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်အီၤန့ၣ် သူနသကိးတဂၤဂၤအလီတဲစိတက့ၢ်.
- 1800RESPECT - မ့ၢ်ထံကီၢ်သွံၣ်ထံးတၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး ဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်အတၢ်မၤစၢၤန့ၣ်လီၤ. လီနီၣ်ဂံၢ် - ၁၈၀၀ ၇၃၇ ၇၃၂.
- ပိၥ်မုၣ်အဂီၢ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတၢ်မၤစၢၤအလီကျိၤ - ဟ့ၣ်လီၤတၢ်မၤစၢၤလၢ ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်လၢအဖိအိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအဖိတအိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤလၢအကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢမုၢ်နုၥ်အီးစတြ့လယါအပူၤ (ပၣ်ဃုာ်ဒီး လံာ်တၢ်ဆှၢဃီၤတဖၣ်ဆူပိာ်မုၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအအိၣ်န့ၣ်လီၤ). လီတဲစိ - ၁၈၀၀ ၀၀၇ ၃၃၉။ *တၢ်မၤစၢၤအလီတဲစိအံၤ ဘၣ်တၢ်ဒုးလဲၤတရံးမၤအီၤခီဖျိပှၤတ၀ၢအ၀ဲၤကျိၤ,ဒီးဖိသၣ်တၢ်ဒီသဒၢအပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤကစံးဆၢနတၢ်ကိးန့ၣ်လီၤ. ပဝဲအိၣ်ဖဲအံၤ လၢကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်လီၤ.
- ပိၥ်ခွါအဂီၢ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတၢ်မၤစၢၤအလီကျိၤ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲတခါအံၤကလဲၤစိာ်နၤဆူ လံာ်ကွဲးအကဘျံး လၢခဲအံၤအိၣ်ထဲ အဲကလံၥ်ကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ) - ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ခီဖျိလီတဲစိ ဒီးတၢ်ဆှၢခီဃီၤတဖၣ်လၢပိာ်ခွါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဃးအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးတၢ်သကဲာ်ပ၀းမၤတရီတပါတၢ်, လၢပိာ်ခွါလၢအကဲပှၤတူၢ်ဘၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢမုၢ်နုာ်အီးစတြ့လယါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လီတဲစိ - ၁၈၀၀ ၀၀၀ ၅၉၉. *တၢ်မၤစၢၤအလီတဲစိအံၤ ဘၣ်တၢ်ဒုးလဲၤတရံးမၤအီၤခီဖျိပှၤတ၀ၢအ၀ဲၤကျိၤ,ဒီးဖိသၣ်တၢ်ဒီသဒၢအပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤကစံးဆၢနတၢ်ကိးန့ၣ်လီၤ. ပဝဲအိၣ်ဖဲအံၤ လၢကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်လီၤ.
- Kids Helpline (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤကလဲၤစိာ်နၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤလၢအခဲအံၤအိၣ်ထဲအဲကလံးကျိာ်တခါဧိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ) - ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲဒီးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးကလီ (တၢ်တဲသကိးဘၣ်ဃးတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်)ဆူပှၤအသးနံၣ်အိၣ် ၅ နံၣ် တုၤ ၂၅ နံၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. လီတဲစိ - 1800 551 800
- ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဖိသၣ်တဂၤအတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤအဂီၢ် (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအအိၣ်ထဲ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ) - နမ့ၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဃး ဖိသၣ်တဂၤအတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤအဂီၢ်န့ၣ်, ဝံသးစူၤ ဆဲးကျိး ပှၤတ၀ၢအ၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲဒီးဖိသၣ်တၢ်ဒီသဒၢလီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်တူၢ်လိာ်အကရူၢ် ဖဲ ၁၈၀၀ ၂၇၃ ၈၈၉ န့ၣ်တက့ၢ်. ဖဲနမ့ၢ်ကိးလီတဲစိဖဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤအနၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်အချၢန့ၣ်, Crisis Care အိးထီၣ်ဃာ်လီတဲစိ ၁၈၀၀ ၁၉၉ ၀၀၈ ဒီးဟ့ၣ်မုၢ်နုၥ်အီးစတြ့လယါတၢ်မၤစၢၤတၢ်ဖဲတမ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအနၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်လၢတၢ်ကပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးဖိသၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤတခါအဂီၢ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒီးတၢ်ဆှၢဃီၤလၢပှၤလၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဆူညါ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဒီသဒၢဖိသၣ်အဂီၢ်, ဝံသးစူၤလဲၤအိၣ်သကိးဘၣ် ဖိသၣ်တၢ်ဒီသဒၢ(ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ).
- MensLine Australia (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ) - တၢ်မၤစၢၤလၢ ပိာ်ခွါ ဒီး ဖိသၣ်ပိာ်ခွါတဖၣ်လၢအဘၣ်ဂဲၤလိာ်မၤတၢ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤစၢၤလၢပိာ်ခွါတဖၣ်လၢအဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပှၤလၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဝဲတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. လီတဲစိ - ၁၃၀၀ ၇၈ ၉၉ ၇၈
ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် ဒီးတၢ်မၤစၢၤအလီကျိၤဖဲအံၤ (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ) -
ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးဂံၢ်ထံးတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်
ရဲၣ်ကျဲၤနတၢ်ပူၤဖျဲး
တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢနမၤအီၤသ့လၢတၢ်ကမၤဂ့ၤထီၣ်နနီၢ်ကစၢ်ဒီးနဖိတဖၣ်အတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤ. ဖဲနမ့ၢ်ဆၢတဲာ်လၢ နကအိၣ်လၢတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲအပူၤမ့တမ့ၢ် နကဟးထီၣ်ကွံာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပူၤဖျဲး ဒီးတၢ်မၤစၢၤတဖၣ် အိၣ်ဝဲလၢကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနၤန့ၣ်လီၤ.
နဆဲးကျိးဘၣ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်မၤစၢၤ လၢကမၤစၢၤနၤ လၢကတ့ထီၣ် တၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါအဂီၢ်သ့လီၤ. နတၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်ကအိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်အတွးတအိၣ်ဘၣ် (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ), တၢ်မၤစၢၤအိၣ်ဝဲလီၤ. ဖးဘၣ်ဃးတၢ်ပူၤဖျဲးအပတီၢ်တဖၣ်လၢနမၤအီၤစ့လၢ ဒ်သိးနကအိၣ်ဘၣ်ပူၤဖျဲးအအါကတၢၢ် (ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ)-
- မၤတၢ်ပူၤဖျဲးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါ
- တၢ်အိၣ်ပူၤပူၤဖျဲးဖျဲး ဖဲဟးထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ
- နကအိၣ်ပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးလၢလီကျိၤအဖီခိၣ်ဒ်လဲၣ်
ကွၢ်စ့ၢ်ကီး
ပှာ်ယဲၤဘျးစဲအံၤ ကလဲၤဆှၢနၤဆူ လံာ်ကဘျံးပၤ လၢအခဲအံၤအိၣ်ဒၣ်လၢ အဲကလံးကျိာ်တမံၤဧိၤအအိၣ်လီၤ-
၀ီၢ််သြဲ
Show more| TERM | တၢ်ကတိၤဖျါ | အခီီပည |
|---|---|---|
| Coercive control | တၢ်မၤဆူၣ်မၤနၢၤ | တၢ်မၤဆူၣ်မၤနၢၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤတဂၤသူတၢ်သကဲာ်ပ၀းလၢအမၤဆူၣ်တၢ်အက့ၢ်အဂီၤလၢကဒုးကဲထီၣ်ပှၤတဂၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ပျံၤဒီးဟံးန့ၢ်ကွံာ်အတၢ်သဘျ့ဒီးအတၢ်သ့ဆၢထၢၣ်လၢအကစၢ်အခီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအသူတၢ်မၤဆူၣ်မၤနၢၤသူ၀ဲဒၣ်အသကဲာ်ပ၀းတဘျုးမံၤလၢကပၢၤဃာ်တၢ်စိ တၢ်ကမီၤဒီးတၢ်ဖီၣ်ဃံးန့ၣ်လီၤ. |
| Child abuse | တၢ်မၤတရီတပါဖိသၣ် | တၢ်မၤတရီတပါဖိသၣ်ပၣ်ဃုာ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခါလၢ်လၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်တဟံးန့ၢ်မူဒါလၢအဒုးကဲထီၣ်တၢ်မၤဘၣ်ဒိမ့တမ့ၢ်မၤဘၣ်ဒိဖိသၣ်တဂၤသ့န့ၣ်လီၤ. |
| Emotional abuse | သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်အတၢ်မၤတရီတပါ | သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်အတၢ်မၤတရီတပါမ့ၢ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းလၢအပညိၣ်လီၤလၢတၢ်ကဒုးကဲထီၣ်သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်မ့တမ့ၢ်နီၢ်သးအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤပၣ်ဃုၥ်သ့ဒ်-
|
| Family and domestic violence | ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး | ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းအက့ၢ်အဂီၤတခါလၢပညိၣ်လီၤတၢ်မၤဆူၣ်ဖီၣ်ဃံး, တၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤဒီးတၢ်မၤကဲထီၣ်တၢ်ပျံၤလၢတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်(မါ၀ၤခဲခဲအံၤဒီးအပူၤကွံာ်)မ့တမ့ၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်ရ့လိၥ်မုၥ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. FDV မ့ၢ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,တၢ်မၤတရီတပါဒီးတၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤအသကဲာ်ပ၀းတဘျုးခါလၢအပၣ်ဃုာ်နီၢ်ခိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,သွံၣ်ထံးတၢ်မၤဆူၣ်, သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်အတၢ်မၤတရီတပါ,တၢ်မၤဟးဂီၤခူသူၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်မၤတံာ်တာ်တၢ်ကဲမိၢ်ကဲပၢ်အတၢ်မၤတဖၣ်,တၢ်သူမ့တမ့ၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဖိသၣ်လၢကဖီၣ်ဆူၣ်မၤဃံးတၢ်မ့တမ့ၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤအ၀ဲသ့ၣ်အမိၢ်,ကျိၣ်စ့တၢ်မၤတရီတပါဒီးပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ပာ်လီၤဖျီၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. |
| Family and domestic violence paid leave | ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဘှံးလၢတၢ်မၤအလဲ | ပှၤမၤတၢ်ဖိခဲလၢာ်အိၣ်ဒီးခွဲးယာ်ထီၣ်ဘး 10 သီလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်လါလဲလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢတနံၣ်စုာ်စုာ်အဂီၢ်လီၤ. တၢ်အံၤပၣ်ဃုာ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအမၤတၢ်ကတီၢ်ယံာ်, တၢ်ဆၢကတီၢ်ခီဖးဒီးတၢ်မၤလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တခါအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. |
| Family Violence Restraining Order (FVRO) | ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်ဖီၣ်ဃံးအတၢ်ကလုၢ် (FVRO) | ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်ဖီၣ်ဃံးအတၢ်ကလုၢ် (Family Violence Restraining Order, FVRO) မ့ၢ်ကွီၢ်ဘျီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢကမၤစၢၤပာ်ပှၤတဂၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ. |
| Financial abuse | ကျိၣ်စ့အတၢ်မၤတရီတပါ | ကျိၣ်စ့အတၢ်မၤတရီတပါအသကဲာ်ပ၀းလၢအမၤဘၣ်ဒိပှၤအဂၤတဂၤအကျိၣ်စ့တၢ်သဘျ့န့ၣ်လီၤ. ကမၤစှၤလီၤကျိၤကျဲလၢပှၤတဂၤအတၢ်မၤန့ၢ်ကျိၣ်စ့ဒီးမ့တမ့ၢ်ဟ့ၣ်အီၤအဂ့ၢ်အကျိၤမ့တမ့ၢ်တြီဃာ်အတၢ်သူကျိၣ်စ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်န့ၣ်ကဲပှၤတဂၤသူပှၤတဂၤအစ့လၢကျိၤကျဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အသးတမုာ်မ့တမ့ၢ်တန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ပျဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကျိၣ်စ့အတၢ်မၤတရီတပါန့ၣ်ကဲစ့ၢ်ကီးတၢ်ဆီၣ်သနံးပှၤတဂၤလၢကဆါကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်အတၢ်ထူးတၢ်တီၤတဖၣ်(အဒိဒ်သိးအသိလ့ၣ်,အတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်),ကျိၤကျဲတဘိလၢတၢ်ကဟံးန့ၢ်ကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်သဘျ့န့ၣ်လီၤ. ကျိၣ်စ့တၢ်မၤတရီတပါပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ပာ်ကတီၢ်ပှၤတဂၤလၢအကမၤန့ၢ်တၢ်မၤတခါမ့တမ့ၢ်တၢ်ဆီၣ်သနံးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကလိၢ်န့ၢ်စ့လၢအ၀ဲသ့ၣ်တအဲၣ်ဒိးန့ၣ်သ့လီၤ. |
| Gaslighting | တၢ်ကူၣ်တရံးလီပှၤအသးလၢတမ့ၢ်တတီ | တၢ်မၤဟုၣ်မၤကဘျံးကဘျၣ်ပှၤဂၤအသးလၢအကဲထီၣ်အသးယံာ်ယံာ်ဒီးအိၣ်ဖျါလီၤဆီလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တဘျီလၢ်လၢ်လၢအကဲထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဟုၣ်မၤကဘျံးကဘျၣ်ပှၤဂၤအသးဒုးကဲထီၣ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢကသံကွၢ်အနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဆိကမိၣ်မ့ၢ်အဘၣ်ဧါ,အတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အနီၢ်ကီၢ်ဧါ,မ့တမ့ၢ်အတၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်ကဲတၢ်အမ့ၢ်အတီဧါန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤဒုးကဲထီၣ်တၢ်သးဒံ၀့ၤဒံ၀ီၤ,တၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသးဟါမၢ်ဒီးအတၢ်ပာ်လၤပာ်ကပီၤအသးဒီးတၢ်တလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ထွဲဒီးပှၤတဂၤအနီၢ်သးအတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဟုၣ်မၤကဘျံးကဘျၣ်ပှၤတဂၤအသးအစၢလၢအကဲထီၣ်ညီနုၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢပှၤမၤတၢ်တဂၤအံၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဟုၣ်မၤကဘျံးကဘျၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤအကျဲခိၣ်သ့ၣ်တခါလၢအပညိၣ်လီၤလၢတၢ်ကမၤဟးဂီၤကွံာ်ပှၤတဂၤအတၢ်နာ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်သ့ၣ်နီၣ်အပူၤ, အသးသ့ၣ်ညါတၢ်ဒီးအတၢ်ပာ်လၤပာ်ကပီၤအသးန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲပှၤမၤတရီတပါတၢ်သးဒ့ဒီဒီးအနီၢ်ကစၢ်အတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ, တၢ်လဲၤခီဖျိဒီးအသးသ့ၣ်ညါတၢ်ခီဖျိတၢ်တဲထီၣ်တဘျီလၢ်လၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အဘၣ်ထီဘိ,ဒီးသြီနုာ်လီၤအတၢ်တဲဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်အိၣ်သး,ဖဲနီၢ်နီၢ်တၢ်အိၣ်သးန့ၣ်ထီဒါလိာ်အသးဒီးတၢ်လၢအတဲထီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဟုၣ်မၤကဘျံးကဘျၣ်အကံၢ်အစီန့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်လီတၢ်၀့ၤဒီးတၢ်ကူၣ်တရံးမၤကဲထီၣ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဆူတၢ်တမ့ၢ်တတီန့ၣ်လီၤ. |
| Gender inequality | တၢ်ကဲမုၣ်ခွါအတၢ်တတုၤသိးထဲသိး | တၢ်ကဲမုၣ်ခွါအတၢ်တတုၤသိးထဲသိးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဖဲမုၣ်ခွါမ့တမ့ၢ်သွံၣ်ထံးတခါန့ၣ်တၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးမ့တမ့ၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးယာ်လၢညါလၢမုၣ်ခွါအဂၤတခါအမဲာ်ညါအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်တဘၣ်ကဒိးန့ၢ်အါထီၣ်ခွဲးယာ်တဖၣ်,မ့တမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤ,စိကမိၤဒီးခွဲးယာ်တဖၣ်အါထီၣ်န့ၣ်လီၤ. |
| Honour-based violence | တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢအဒိးသန့ၤထီၣ်လၢလၤကပီၤ | လၤကပီၤအဖီခိၣ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအကျဲၤပာ်လၢကဟံးန့ၢ်က့ၤတၢ်လၤတၢ်ကပီၤလၢပှၤတ၀ၢသူၣ်ထီၣ်အီၤတခါမ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်မ့တမ့ၢ်ထူသနူအဃိန့ၣ်လီၤ.
|
| Intimidation | မၤပျံၤမၤဖုးတၢ် | တၢ်သူတၢ်ကတိၤအဖျၢၣ်တဖၣ်,တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်တဲပျံၤတဖၣ်လၢကမၤပျံၤပှၤတဂၤဂၤန့ၣ်လီၤ. |
| Lived experience | အိၣ်မူလဲၤခီဖျိဘၣ် | တၢ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်-
|
| Love bombing | အဲၣ်လုၢ်ကိတၢ်လၢကမၤနၢၤပှၤအဂီၢ် | တၢ်စးထီၣ်တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲခီဖျိတၢ်တဲဂ့ၤတဲ၀ါ, တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ကနၣ်ဃုာ်တၢ်အါအါ, တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်အၢၣ်လီၤအဒိၣ်အမုၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်တဲဘၣ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်အီၤလၢညါလံၤလံၤလီၤ. |
| Monitoring | ကွၢ်ဟုၣ်တၢ် | ဖဲပှၤတဂၤကွၢ်ဟုၣ်ပှၤအဂၤတဂၤအသကဲာ်ပ၀း,ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်,ပှၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ရ့၀ဲဒီးကတိၤတၢ်ဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. |
| Perpetrator | ပှၤမၤကမၣ်တၢ် | မ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢအမၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတဖိးသဲစး,သဲစးကွီၢ်မ့ၣ်အတၢ်မၤဒီးမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အါမးလၢအပၣ်ဃုာ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ,ဟံၣ်ဖိဃီဖိမ့တမ့ၢ်သွံၣ်ထံးအတၢ်မၤတရီတပါန့ၣ်လီၤ. |
| Physical violence | နီၢ်ခိတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး | နီၢ်ခိတၢ်စုဆူၣ်ခီတကးမ့ၢ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းလၢအဆူၣ်အကိၤမ့တမ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတမံၤလၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်န့ၣ်တၢ်ပညိၣ်လီၤအီၤလၢပှၤတဂၤ,အ၀ဲသ့ၣ်အဖိ,ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ,တံၤသကိးတဖၣ်,ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိမ့တမ့ၢ်တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. |
| Respectful relationships | တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလၢအပှဲၤတၢ်ပာ်ကဲ | တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလၢအပှဲၤတၢ်ပာ်ကဲန့ၣ်သူၣ်ထီၣ်အသးလၢတၢ်နာ်န့ၢ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤအဖီခိၣ်,တၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးဒီးကဲမါ၀ၤလၢအတုၤသိးထဲသိးန့ၣ်လီၤ. |
| Sexual violence | သွံၣ်ထံးအတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး | သွံၣ်ထံးအတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးစိကမီၤဒီးတၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤဒီးအကဲထီၣ်အသးဒီးပှၤတဂၤလၢ်လၢ်သ့လီၤ. တၢ်န့ၣ်အပၣ်ဃုာ်သွံၣ်ထံးတၢ်ထိးဘၣ်အိၣ်ဘူး,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ,တၢ်ဖံးတၢ်မၤမ့တမ့ၢ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းတကလုာ်လၢ်လၢ်လၢအမၤထီဒါပှၤတဂၤအတၢ်အဲၣ်ဒိးဒီးတအိၣ်ဒီးတၢ်ပျဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤတဂၤတၢ်မ့ၢ်ဖီၣ်ဃံးမၤဆူၣ်,ဆီၣ်သနံး, ဆီၣ်တံၢ်အီၤလၢကပၣ်ဃုာ်န့ၣ်တၢ်န့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲဘၣ်. |
| Social isolation (or social violence) | ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်တၢ် (မ့တမ့ၢ်ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး) | ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်တၢ်မ့တမ့ၢ်ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်ပာ်ပှၤတဂၤယံၤဒီးအတံၤသကိးတဖၣ်,ဟံၣ်ဖိဃီဖိ,တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး,မ့တမ့ၢ်ပှၤဂ့ၢ်၀ီအခွဲးအယာ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. |
| Spiritual abuse | နီၢ်သးဂ့ၢ်၀ီအတၢ်မၤတရီတပါ | နီၢ်သးဂ့ၢ်၀ီအတၢ်မၤတရီတပါန့ၣ်မၤဘၣ်ဒိပှၤတဂၤအတၢ်ဃုထၢ,ဘၣ်ဃးအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်နီၢ်သးဂ့ၢ်၀ီအတၢ်ဘျးစဲဒီးအတၢ်မၤအကျိၤအကွာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘၣ်ကမ့ၢ်တၢ်ပာ်ပှၤတဂၤယံၤဒီးတၢ်လီၢ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်သကိးဘါသကိးတၢ်မ့တမ့ၢ်ဆီၣ်သနံးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကပၣ်ဃုာ်လၢနီၢ်သးမ့တမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်တအဲၣ်ဒိးပၣ်ဃုာ်လၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. |
| Technology-facilitated abuse | တၢ်မၤတရီတပါဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်သူစဲးဖီကဟၣ် | တၢ်မၤတရီတပါဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်သူစဲးဖီကဟၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်တၢ်သူလီတၢ်ကစီၣ်,အံမ့(လ)မ့တမ့ၢ်လီတဲစိလၢကမၤတရီတပါတၢ်,ကွၢ်ဟုၣ်,မၤဘၣ်ဒိလၤကပီၤမ့တမ့ၢ်စံၣ်ညီၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. အကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးအသးဖဲပှၤမၤတရီတပါတၢ်သူစဲးဖီကဟၣ်လၢကလူၤကွၢ်မ့တမ့ၢ်ကွၢ်စူၣ်ပှၤတဂၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်အံမ့(လ)တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤကမၣ်တၢ်တဖၣ်ဘၣ်တဘၣ်ကမၤပျံၤမ့တမ့ၢ်နီၤဟ့ၣ်လီၤနီၢ်တဂၤစုာ်စုာ်မ့တမ့ၢ်သွံၣ်ထံးအဂီၤမ့တမ့ၢ်တၢ်ဂီၤမူတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. |
| Tracking | တၢ်လူၤကွၢ်စူၣ်တၢ် | ဖဲပှၤတဂၤလူၤကွၢ်စူၣ်၀ဲဒၣ်ပှၤအဂၤတဂၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါအီၤမ့တမ့ၢ်န့ၢ်ဘၣ်တၢ်ပျဲန့ၣ်လီၤ. |
| Victim-survivor | ပှၤလၢအခီဖျိဘၣ် မ့တမ့ၢ်ခီဖျိဒံးဆူညါခီကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဘၣ်ဃးဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဂၤ | ပှၤလၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ,ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤဒီးသွံၣ်ထံးအတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤအံၤဘၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤလၢကပာ်ပနီၣ်ပှၤလၢအလဲၤခီဖျိတ့ၢ်လံမ့တမ့ၢ်အခဲအံၤအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ်အတၢ်နဲၣ်ဖျါထီၣ်အတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဒီးတၢ်သးစွံကတုၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးန့ၣ်အိၣ်ဒီးအသးတၢ်အဲၣ်ဒိးလၢတဒ်သိးလိာ်အသးမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးလၢတၢ်ထံၣ်အီၤဒ်လဲၣ်ဒီးဘၣ်တဘၣ်ကဃုထၢတၢ်ကသူပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မ့တမ့ၢ်သူလီၤဆီအီၤဒ်ပှၤအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီးတၢ်တူၢ်ဘၣ်လဲၤခီဖျိ,မ့တမ့ၢ်သူသကိးအီၤတၢ်ကတိၤအဂၤတဖျၢၣ်တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤအဲၣ်ဒိးတၢ်သူ"ပှၤလၢအလဲၤခီဖျိဘၣ်,မ့တမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်လီၤပျံၤလၢအမ့ၢ်"တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤ"န့ၣ်လီၤ. |
| Visa abuse | ဘံၣ်စၣ်အတၢ်မၤတရီတပါ | တၢ်သူပှၤတဂၤအဘံၣ်စၣ်အတၢ်အိၣ်သးလၢကပၢဆှၢဖီၣ်ပျံၤအိၤဒီးမၤပျံၤအီၤဒီးတၢ်ဆှၢဆူၣ်ကဒါက့ၤအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. |